Μεταβολισμός Υδατανθράκων: Βασικοί Μηχανισμοί

Εκπαιδευτική μελέτη των διαδικασιών που ενεργοποιούνται όταν καταναλώνουμε υδατάνθρακες

Ορισμός και Κατηγοριοποίηση

Οι υδατάνθρακες είναι μια μεγάλη ομάδα θρεπτικών συστατικών που αποτελούν μια πρωτεύουσα πηγή ενέργειας για τα κύτταρα του σώματος. Διακρίνονται σε τρεις κύριες κατηγορίες:

• Απλά σάκχαρα: Μονοσακχαρίδες (γλυκόζη, φρουκτόζη) και δισακχαρίδες (σουκρόζη, λακτόζη)
• Σύνθετοι υδατάνθρακες: Αμύλο και γλυκογόνο που αποτελούνται από πολλές μονάδες γλυκόζης
• Δυσαπορροφήτοι υδατάνθρακες: Ίνες που δεν απορροφώνται πλήρως

Πέψη και Απορρόφηση

Η πέψη των υδατανθράκων ξεκινά ήδη στο στόμα με την απελευθέρωση αμυλάσης σαλιβικού υγρού. Στο στομάχι, η διαδικασία συνεχίζεται και μετά στο λεπτό έντερο, όπου ένζυμα όπως η σακχαράση και η λακτάση κατανέμουν τα πιο σύνθετα μόρια σε μονοσακχαρίδες.

Οι μονοσακχαρίδες απορροφώνται στα εντερικά κύτταρα και μεταφέρονται στο ήπαρ και τα περιφερειακά κύτταρα μέσω του αίματος.

Μεταβολικές Διαδικασίες

Μόλις η γλυκόζη εισέρχεται στα κύτταρα, πραγματοποιούνται σημαντικές μεταβολικές διαδικασίες:

• Γλυκόλυση: Η διάσπαση της γλυκόζης σε πυροσταφυλικό οξύ για την παραγωγή ATP (ενέργειας)
• Κύκλος Krebs: Περαιτέρω ενεργειακή εξαγωγή του πυροσταφυλικού οξέος
• Αξονική Φωσφορυλίωση: Σύνθεση περισσότερων μορίων ATP στα μιτοχόνδρια
• Γλυκογενογένεση: Αποθήκευση της περίσσειας γλυκόζης ως γλυκογόνο στο ήπαρ και τους μύες

Ρύθμιση Γλυκόζης Αίματος

Η συγκέντρωση γλυκόζης στο αίμα ρυθμίζεται αυστηρά από ορμόνες:

• Ινσουλίνη: Μειώνει τη γλυκόζη αίματος ενεργοποιώντας την εισαγωγή της στα κύτταρα
• Γλυκαγόνη: Αυξάνει τη γλυκόζη αίματος αποδιοργανώνοντας το αποθηκευμένο γλυκογόνο
• Κορτιζόλη: Διαδραματίζει ρόλο στη μακροπρόθεσμη ρύθμιση του μεταβολισμού

Ελληνικές Πηγές Υδατανθράκων

Τα φυσικά ελληνικά τρόφιμα περιέχουν ποικίλες πηγές υδατανθράκων:

• Σιτάλευρο ολικής άλεσης από τοπικές καλλιέργειες
• Φρούτα: μήλα, φύλλα, ροδάκινα από τα δέντρα Ελλάδας
• Όσπρια: φακές, φασόλια, ρεβίθια πλούσια σε σύνθετους υδατάνθρακες
• Χόρτα και άγρια λαχανικά πλούσια σε ίνες